Het verhaal van Nicolas Rolin en Guigone de Salins is diep verweven met de geschiedenis van Bourgondië in de vijftiende eeuw. Hun naam leeft voort in steden, dorpen en een museum. Het bekendste voorbeeld is het Hospices de Beaune, een uitzonderlijk ziekenhuis uit de Late Middeleeuwen dat tot de best bewaarde historische gebouwen van Frankrijk behoort.
Het verhaal begint in Autun, een van de oudste steden van Bourgondië. Hier wordt Nicolas Rolin rond 1376 geboren in een welgestelde burgerfamilie. Zijn vader bezit wijngaarden en landgoederen, maar Rolin kiest voor een andere weg. Hij gaat rechten studeren in Avignon en begint een carrière die hem uiteindelijk naar de hoogste kringen van de macht zal brengen.
In 1422 benoemt Filips de Goede hem tot kanselier van Bourgondië. In deze functie wordt Rolin het politieke brein achter het Bourgondische Hof, destijds een van de machtigste staten van Europa. Rolin speelt een belangrijke rol in diplomatieke onderhandelingen tijdens de laatste fase van de Honderdjarige Oorlog en groeit uit tot een van de invloedrijkste figuren van zijn tijd.
Met zijn macht en rijkdom begint Rolin een indrukwekkend netwerk van kastelen en landgoederen aan te kopen. Volgens een zestiende-eeuwse bron bezat hij meer dan twintig kastelen en versterkte huizen. Bovendien laat Rolin zich vaak belonen voor zijn werkzaamheden met landerijen en kastelen. Voor een man van burgerlijke afkomst waren deze kastelen niet alleen residenties, maar ook symbolen van prestige en sociale status.
Een belangrijke wending in zijn leven volgt in 1423, wanneer hij trouwt met Guigone de Salins, een jonge edelvrouw uit een invloedrijke familie. Haar familie bezit zoutmijnen rond Salins-les-Bains, die een belangrijke bron van inkomsten vormen. Dit huwelijk versterkt Rolins sociale positie en legt de basis voor hun gezamenlijke liefdadigheidsprojecten.
Hun bekendste initiatief is de stichting van een ziekenhuis in Beaune. In 1443 besluiten Nicolas Rolin en Guigone de Salins een Hôtel-Dieu op te richten waar armen, pelgrims en zieken gratis verzorgd kunnen worden. Het ziekenhuis, dat later bekend wordt als het Hospices de Beaune, is bijzonder voor zijn tijd. In plaats van een sober gebouw ontstaat een complex dat bijna paleisachtig aandoet.
Hoewel dit Hôtel-Dieu voor armen bedoeld is, laten ook rijke burgers en edelen zich er behandelen. Zij krijgen vaak privékamers en schenken geld of landerijen aan het hospitaal.
Dankzij deze schenkingen groeit het Hôtel-Dieu uit tot een instelling met aanzienlijke rijkdom en een indrukwekkende kunstcollectie. Het krijgt al snel de bijnaam Palais des Pauvres.
Het Hospices de Beaune wordt ook een centrum van kunst en religieuze devotie. Rolin geeft de beroemde schilder Rogier van der Weyden opdracht voor het indrukwekkende altaarstuk Het Laatste Oordeel, dat nog steeds in het gebouw te bewonderen is.
Sporen van Nicolas Rolin Guigone de Salins in de Bourgogne
Hoewel het ziekenhuis het bekendste monument van het echtpaar is, zijn hun sporen in de Bourgogne op meer plaatsen terug te vinden. In Autun herinnert het Musée Rolin, gevestigd in het voormalige stadspaleis van de familie Rolin, aan de geboorteplaats van de kanselier. Archeologen ontdekten er in 2020 waarschijnlijk ook de resten van zijn grafkelder.
Ook in kleinere plaatsen blijft zijn aanwezigheid zichtbaar. In Épinac bezat Rolin het kasteel Monestoy, dat hij liet versterken. In Authumes kocht hij in 1423 zijn eerste kasteel en noemde hij zichzelf seigneur d’Authumes. Het complex was een indrukwekkende residentie met grachten, torens en een groot voorhof.
Niet alle kastelen van Rolin zijn bewaard gebleven, maar op verschillende plaatsen in Bourgondië bestaan nog archeologische resten of historische herinneringen, onder meer in Lugny, Chazeu, Savoisy en Oricourt.
Vijf eeuwen later blijft het verhaal van Nicolas Rolin en Guigone de Salins zichtbaar in het landschap van Bourgondië. Hun kastelen, de schilderijen en vooral het Hospices de Beaune vormen een blijvende erfenis van macht, geloof en barmhartigheid.
Deze pagina is dankzij en onder verantwoordelijkheid van Zuidbourgogne.nl.