In de tweede helft van de achttiende eeuw ondergaat de abdij van Cluny een ingrijpende vernieuwing. Oude kloostergebouwen worden herbouwd en aangevuld met nieuwe tuinen, brede galerijen en monumentale trappen. In deze periode speelt één man een bijzondere rol in de verfraaiing van het complex: Jean Julien, beter bekend als frère Placide.
Jean Julien wordt op 14 mei 1714 geboren in de Vaucluse, als zoon van een slotenmaker uit Cluny. In 1741 treedt hij als lekenbroeder toe tot de abdij en krijgt hij de naam Placide, wat ‘kalm en standvastig’ betekent. Hij zou een van de laatste benedictijnen van het ooit zo machtige Cluny worden. Binnen de abdij ontwikkelt hij zich tot een uitzonderlijk bekwame siersmid en slotenmaker.
Placide werkt vooral in de tweede helft van de achttiende eeuw en laat overal in de abdij zijn sporen na. Hij vervaardigt smeedijzeren balkons, prachtige hekwerken in de abdij, ornamenten voor fonteinen en liturgisch meubilair. Zijn werk kenmerkt zich door verfijnd reliëf en door vergulde of beschilderde details.
Ook buiten de abdij is zijn werk nog te zien, onder meer in het Hôtel-Dieu van Cluny, in het Maison des Échevins en in het voormalige abbatiale paleis van Jacques d’Amboise.
Cluny heeft sinds 1674 een eigen hospitaal, het Hôtel-Dieu. In de kleine kapel van dit Hôtel-Dieu zijn opmerkelijke meubels te zien die oorspronkelijk uit de abdij van Cluny komen, zoals het altaar, de paaskandelaar en de tabernakel. Al deze meubels zijn toegeschreven aan frère Placide.
Het meesterwerk van frère Placide
Zijn beroemdste en meest indrukwekkende creatie ligt echter in de abdij: de monumentale trapleuning, die hij in 1750 maakt. De trap is opgezet rond een open patio en voert naar de bovenverdieping waar vroeger de monnikencellen lagen. Het elegante en rijke smeedwerk maakt dit geheel tot een van de mooiste voorbeelden van achttiende-eeuwse siersmeedkunst in de regio. Ook het grote balkon aan de gevel van het hoofdgebouw, eveneens uit 1750, geldt als een meesterwerk.
Zijn werkplaats bevond zich in de abdijtuin, maar werd na de verkoop en ontmanteling van de abdij tijdens de Franse Revolutie gesloopt. Gelukkig hebben veel van zijn creaties, vooral de grote trapleuning, deze woelige periode overleefd. Zo blijft frère Placide tot op vandaag zichtbaar als een van de belangrijkste kunstenaars van het achttiende-eeuwse Cluny.
Deze pagina is dankzij en onder verantwoordelijkheid van Zuidbourgogne.nl.
