Alphonse de Lamartine (1790-1869) is een van de belangrijkste figuren van de Franse Romantiek en hij speelt daarnaast een prominente rol in de Franse politiek. Hij wordt geboren in Mâcon in een katholieke, royalistische adellijke familie en groeit op in Milly, te midden van de wijngaarden en het glooiende landschap van de Bourgogne. Zijn ouderlijk huis is nog steeds te bezoeken. De natuur, zijn jeugdherinneringen en zijn diepe religieuze gevoel vormen blijvende inspiratiebronnen voor zijn poëzie.
Als jonge man reist Lamartine veel, onder meer naar Italië, waar hij liefdes beleeft die later hun weerslag vonden in zijn werk. Een beslissend moment in zijn literaire carrière is zijn ontmoeting met Julie Charles in Aix-les-Bains. Haar vroege dood aan tuberculose inspireert hem tot aangrijpende gedichten als Le Lac en L’Isolement, opgenomen in de bundel Méditations poétiques (1820). Deze bundel betekent zijn doorbraak en vestigt zijn reputatie als grondlegger van de Franse Romantiek. Zijn poëzie kenmerkt zich door muzikaliteit, emotionele diepgang en beschouwingen over natuur, liefde en vergankelijkheid. Het gedicht Le Lac is te lezen in de Jardin romantique in Mâcon.
In 1820 trouwt hij met de Engelse Mary-Ann Birch, een getalenteerde schilderes. Als huwelijksgeschenk ontvangt Lamartine het vervallen château Saint-Point, dat het echtpaar restaureert in neogotische stijl. Hier schrijft hij belangrijke werken zoals Harmonies poétiques et religieuses (1830) en ontvangt hij prominente gasten als Franz Liszt en Victor Hugo. Het kasteel wordt zowel een literaire ontmoetingsplaats als een persoonlijk toevluchtsoord. Het echtpaar krijgt twee kinderen, maar beiden sterven jong, verliezen die Lamartine diep tekenen.
Naast dichter is Lamartine ook staatsman. Hij dient als diplomaat in Italië en wordt in 1832 verkozen tot lid van het Franse parlement. Hij ontwikkelt zich tot woordvoerder van een liberaal en sociaal christendom, met sterke nadruk op democratie, pacifisme en sociale rechtvaardigheid. Tijdens de Februarirevolutie van 1848 speelt hij een sleutelrol: hij roept de Tweede Republiek uit en wordt minister van Buitenlandse Zaken in de voorlopige regering. Onder zijn medeverantwoordelijkheid is op 27 april 1848 het decreet tot afschaffing van de slavernij in de Franse koloniën ondertekend.
Zijn politieke invloed is echter van korte duur. Bij de presidentsverkiezingen van december 1848 lijdt hij een zware nederlaag tegen Louis-Napoléon Bonaparte, de latere Napoleon III. Na deze mislukking trekt hij zich geleidelijk terug uit de actieve politiek.
Lamartine is een graag geziene gast op het château de Cormatin, waar zelfs een kamer exclusief voor hem werd opengesteld.
Financiële problemen dwingen hem in 1860 zijn geliefde Saint-Point te verlaten. Zijn laatste jaren brengt hij, verzwakt en teleurgesteld in het politieke klimaat, door in Parijs. Hij blijft schrijven, maar spreekt van “literaire dwangarbeid”. Lamartine overlijdt op 28 februari 1869. Zijn familie weigert het keizerlijke aanbod om een staatsbegrafenis te organiseren. Zijn kist arriveert op 4 maart per trein in Mâcon en wordt naar de kathedraal Saint-Vincent gebracht. Een enorme menigte heeft zich in de kerk en op de Place d’Armes verzameld. Later wordt hij begraven bij Saint-Point, dicht bij het landschap dat zijn leven en werk zo diepgaand had gevormd. Zijn grafkapel is daar nog altijd te bezoeken.
In de voetsporen van Alphonse de Lamartine
Een blijvende herinnering aan de dichter in zijn geboortestreek is de zogeheten Route Lamartine. Deze ongeveer zestig kilometer lange toeristische route voert langs de belangrijkste plaatsen die met zijn leven verbonden zijn. Het vertrekpunt is Mâcon, waar in het Musée des Ursulines aandacht wordt besteed aan zijn literaire en politieke nalatenschap en waar op de kade zijn standbeeld te vinden is. Vervolgens loopt de route via Monceau en Milly-Lamartine, het dorp waar hij zijn jeugd doorbracht en zijn liefde voor de natuur ontwikkelde, naar zijn château de Saint-Point en het château de Pierreclos. De laatste etappe voert naar Bussières en de heuvel Monsard, met uitzicht over de Lamartinevallei.
Wie Lamartine te voet wil ontdekken, kan kiezen voor de stadswandeling in Mâcon, die langs vele voor hem belangrijke plaatsen voert en bezoekers meeneemt in zijn geschiedenis.
Deze pagina is dankzij en onder verantwoordelijkheid van Zuidbourgogne.nl.