17 november 2026

Plataan uit 1780 in strijd Boom van het Jaar

Hoewel hij in de wintermaanden kaal is, blijft een eeuwenoude plataan met een bijzondere geschiedenis de grote blikvanger in het park rond de Abdij van Fontenay. Hij werd in 1780 geplant, heeft inmiddels een hoogte van 46 meter en een omtrek van 5 meter bereikt, en is de kandidaat van de regio voor het Franse concours l’Arbre de l’Année 2026 (de Boom van het Jaar 2026).

De Platanus × hispanica is het resultaat van een kruising die rond 1650 in Spanje en Engeland ontstond tussen de Amerikaanse plataan Platanus occidentalis en de oosterse plataan Platanus orientalis, een soort die door de Romeinen tijdens hun verovering van Gallië werd geïntroduceerd. Er wordt gezegd dat het planten van zo’n boom destijds als een luxe werd beschouwd en daarom aan belastingheffing onderhevig was.

In de 18e eeuw leidde een groeiende belangstelling voor de natuurwetenschappen tot een beter begrip van de omgeving, en in het bijzonder van de plantenwereld. Vooral de adel en de kloostergemeenschappen begonnen tuinen met een grote botanische diversiteit aan te leggen. In de Côte-d'Or, nabij Montbard, deden Georges-Louis Leclerc, graaf van Buffon (1707–1788) aan wie een museum is gewijd, en de monniken van de abdij van Fontenay uitgebreid onderzoek naar deze wetenschappen. Ieder op hun eigen grond, realiseerden zijn beplantingsprojecten en ze wisselden regelmatig kennis uit over gemeenschappelijke interesses, zoals plantkunde en hydraulica. Het was Buffon die in deze periode de plataan in de regio introduceerde. Gezien zijn contacten met de monniken is het zeer waarschijnlijk dat hij dit exemplaar aan Fontenay heeft geschonken.

Anno 2026 is deze bijzondere plataan in Fontenay de enige boom uit de tijd van Buffon die in de regio bewaard is gebleven. In 2019 werd hij door de vereniging ARBRES aangemerkt als een Arbre Remarquable de France (bijzondere boom van Frankrijk). Op dit moment is hij vanuit de regio Bourgogne-Franche-Comté kandidaat voor de nationale verkiezing van l’Arbre de l’Année 2026 (de Boom van het Jaar 2026). Daarbij moet hij het opnemen tegen 12 tegenkandidaten. Stemmen kan nog tot 4 januari 2027. Klik hier om een stem uit te brengen op deze bijzondere en mooie plataan van de Abdij van Fontenay. De uitslag wordt op 14 januari 2027 bekendgemaakt en de winnaar gaat daarna door naar de Europese verkiezingen voor de Boom van het Jaar.

De in 1118 gestichte abdij van Fontenay is één van de oudste Cisterciënzer kloosters van Europa, is sinds 2007 UNESCO Werelderfgoed en is vrijwel het gehele jaar open voor bezoekers.