Industriële krimp

Het Bourgondische landschap, met z’n pittoreske plaatsjes en mooie natuur, wordt slechts op weinig plekken ontsierd door grote industriële bedrijven. Terwijl elders in Frankrijk de krimp van de industrie stagneert, gaat die in deze regio nog door.

Tussen 2013 een 2022 verloor de regio Bourgogne-Franche-Comté 14.000 industriële banen. In 2022 bleven er nog 168.000 over; goed voor 17% van de werkgelegenheid. De industrie levert er jaarlijks zo’n € 13 miljard op en creëert daarmee 18% van de toegevoegde waarde van de regio. Dat blijkt uit een deze week gepubliceerd onderzoek van INSEE, het Institut National de la Statistique et des Etudes Economiques (nationaal instituut voor statistieken en economisch onderzoek).

De industriële bedrijven zijn in Bourgondië verspreid over de kleine en middelgrote stadjes waarvan sommige zich hebben gespecialiseerd in bepaalde richtingen. Zo staan Le Creusot, Montceau-les-Mines en Gueugnon van oudsher bekend om hun metallurgie.

Lange tijd hield het verlies aan industriële banen in Bourgondië gelijke tred met de rest van Frankrijk. Vanaf 2000 ging het echter steeds sneller. De economische crisis van 2008 kwam er hard aan. In de jaren erna daalde het aantal banen in de industrie hier nog meer dan elders in het land. Avallon werd het sterkste getroffen. Maar ook Auxerre, Châtillon-Montbard, Dijon, Autun, en Le Creusot-Montceau hadden er flink onder te lijden.

Een positieve uitzondering is Beaune dat profiteert van de dynamiek rondom de wijnbouw en een gunstige geografische ligging. Rondom Chalon-sur-Saône en aan de westelijke grens (Sens, Cosne-Cours-sur-Loire, Nevers en de Charolais) zijn de cijfers wat minder negatief dan in de rest van de regio. Bij Sens is dat te danken aan de ontwikkeling van de haven van Gron waardoor een belangrijk logistiek knooppunt kon worden gevormd. De Charolais heeft baat van de RCEA, de Route Centre-Europe Atlantique, de snelweg die Frankrijk van oost naar west doorkruist. Rond het circuit van Magny-Cours is een technologiepark ontwikkeld.

In sommige Franse provincies stabiliseren de cijfers zich inmiddels dankzij herindustrialisatie. Nieuwe banen ontstaan vooral in de agrovoeding, chemie, textiel en geneesmiddelen. Maar in Bourgondië komen die industrieën minder voor en is er nauwelijks herindustrialisatie. Metropolen met onderzoekscentra en belangrijke infrastructuren voor transport ontbreken.

Recent werden forse investeringen aangekondigd in onder andere Framatome, een bouwer van nucleaire reactoren in Le Creusot (€ 579 miljoen); Safran, een fabriek voor vliegtuigmotoren in Le Creusot (€ 70 miljoen); en Schneider Electric, een leverancier van energietechnologieën uit Mâcon (€ 100 miljoen). De effecten daarvan zullen in een volgend onderzoek zichtbaar worden.

In het kasteel van Le Creusot, ooit een kristalfabriek, is een museum gewijd aan het industriële verleden van deze plek.