Afgelopen week ondertekenden de president van het Regionaal Natuurpark (PNR) van de Morvan, acht aankomende wijnbouwers en Autun, in het gemeentehuis van die stad, een document dat de herintroductie van wijngaarden in de Morvan weer een stapje dichterbij brengt.
Een deel van de boeren heeft de druivenstokken al besteld en gaat dit voorjaar aanplanten. De anderen volgen in 2027 of 2028. Ze willen hun wijngaarden aanleggen in de gemeenten Autun, Chaumard, Marigny-l’Eglise, Poil en Sommant. Voorlopig wordt het een test met kleine percelen van 10 tot 80 aren. Als de resultaten goed zijn, wordt het areaal op termijn verder uitgebreid.
Met de gekozen druivensoorten lijkt de Morvan vooral een streek van witte wijnen te worden. Van oudsher staat Bourgondië bekend om z’n rode Pinot Noir en Gamay druiven en z’n witte Chardonnay en Aligoté druiven. Die traditie wordt in de Morvan echter niet voortgezet. Hier zullen vooral nieuwe, hybride soorten worden aangeplant waaronder de Floreal, Souvignier Gris en Voltis B. Deze kruisingen zijn beter bestand tegen meeldauwschimmels, die van vochtig weer houden, en vergen daardoor tot 90% minder bestrijding tegen ziektes.
Nieuwe variëteiten uitproberen, past bij dit project. De Morvan positioneert zich, met steun vanuit de regio Bourgogne Franche-Comté, als een plek om door middel van innovaties en experimenten bij te dragen aan veranderingen. Tegelijkertijd moeten de wijngaarden ook aansluiten bij de waarden van het park en leiden tot kwalitatief goede wijnen tegen een voor iedereen betaalbare prijs.
Het zal drie tot vijf jaar duren voordat de nieuwe druivenplanten voldoende opleveren om wijnen te kunnen maken. Daarna is nog enkele jaren geduld nodig om te zien hoe die zich ontwikkelen. Een volledige evaluatie van de test is dus pas over zeven tot tien jaar te verwachten.
Afspraken
Tot ver in de 19e eeuw werden er in de Morvan wijnen geproduceerd. Eind 2024 kwam een groepje pioniers bijeen om de wijnbouw in dit deel van Bourgondië te herintroduceren (lees hier). Ze legden hun afspraken over de doelen en de waarden van deze activiteit vast in een Charte de Valeurs. Dat document werd afgelopen week formeel ondertekend en nu kunnen ze echt van start gaan.
Vanuit het park worden ze geholpen met kennissessies en begeleiding. Samen gingen ze op werkbezoek bij collega’s in Vézelay, in het noorden van de Morvan, die daar de wijnbouw zo’n 50 jaar geleden met succes opnieuw hebben opgezet. Tevens namen ze een kijkje in de wijngaarden van de Roannais, ten zuiden van Bourgondië, waar de bodem net als in het natuurpark van graniet is.
Onder de aankomende wijnboeren bevinden zich jonge ondernemers die op zoek zijn naar diversificatie voor hun bedrijf, maar ook ouderen waaronder een gepensioneerde die uit liefhebberij en voor eigen consumptie wil starten. Ze proberen de kosten voor hun nieuwe activiteit te beperken. Het is niet de bedoeling om allerlei dure machines aan te schaffen: de wijngaarden worden zo aangelegd dat de boeren er met hun bestaande uitrusting kunnen werken.
De meesten kiezen voor biologisch wijnbouw, hoewel dat volgens de Charte de Valeurs niet verplicht is. Wel verklaarden ze allemaal, met de ondertekening van het document, zich te zullen houden aan zes waarden die bij het park passen:
- Menselijke maat: de wijnbouwers zijn solidair met elkaar en delen informatie, ervaringen en kennis. Ook betrekken ze hun omgeving bij het project en de werkzaamheden.
- Bescherming van het milieu: dit betreft de grond, het water en de biodiversiteit. Sommige maatregelen zijn verplicht en andere zijn verboden.
- Productie in lijn met de geschiedenis en de bijzonderheden van de Morvan: bepaalde elementen in het landschap mogen bijvoorbeeld niet door de wijnbouw verdwijnen.
- Een gediversifieerd aanbod aan kwalitatief goede en toegankelijke wijnen.
- Duurzame ontwikkeling: de projecten moeten niet alleen levensvatbaar zijn, maar ook eerlijk en leefbaar.
- Ruimte om te experimenteren, te scheppen en te innoveren. Dat geldt in alle fasen van het proces: vanaf de aanplant tot en met de verkoop.
Hoewel het project al een tijdje loopt, kunnen geïnteresseerden zich nog steeds aansluiten bij de groep.
Foto ondertekening Charte de Valeurs: ©PNR du Morvan, C. Lebourg.