Marianne Elisa de Lamartine-Birch wordt op 13 maart 1790 geboren als Mary Ann Birch. Over haar geboorteplaats verschillen historici van mening: volgens haar huwelijksakte ziet zij het levenslicht in de Languedoc, terwijl haar overlijdensakte London vermeldt. Zeker is dat zij op 31 mei 1792 is gedoopt in de Saint Anne in Westminster, het bekende stadsdeel van Londen.
Als dochter van een Engelse majoor geniet Mary een uitstekende opleiding. Ze spreekt Engels, Frans en Italiaans en bezit een gedegen kennis van de klassieke oudheid, een zeldzame vorming die haar toegang gaf tot de betere kringen.
Tijdens een bruiloft in Chambéry ontmoet zij de dichter en latere staatsman Alphonse de Lamartine. Hun ontmoeting groeit uit tot een grote liefde. Hoewel haar Anglicaanse familie aanvankelijk bezwaren heeft tegen deze katholieke dichter zonder vast inkomen, verandert dat na het succes van zijn bundel Les Méditations in 1820. Op 6 juni van dat jaar treden zij in het huwelijk en Mary Ann is voortaan madame Marianne Elisa de Lamartine.
Als huwelijksgeschenk ontvangt het echtpaar van Alphonse’ vader het vervallen château de Saint-Point, de bijbehorende voorwaarde ligt in de restauratie van het château dat tijdens de Franse Revolutie zwaar beschadigd is.
Na hun bruiloft gaan Marianne en Alphonse wonen op het château. Ze nemen de restauratie voortvarend ter hand en kiezen voor een neogotische, Angelsaksisch geïnspireerde stijl, destijds ongebruikelijk in Frankrijk. Marianne ontwerpt onder meer het neogotische portiek met klaverembleem van de familie Lamartine en haar eigen fleur-de-lys. Ook de tuinen worden heraangelegd in Engelse landschapsstijl, compleet met glooiende gazons en zichtlijnen als in een romantisch park.
Voor veel van hun tijdgenoten zijn deze veranderingen geen verbetering, zij vinden dat de Alphonse en Marianne te veel hun persoonlijke smaak hebben laten prevaleren. De gotische toevoegingen zijn “te licht voor dit robuuste château”.
Marianne de Lamartine vervult ook de rol van literair assistent van Alphonse en beheert zijn correspondentie, kopieën, correcties en vertalingen van zijn geschriften.
Marianne is echter meer dan muze en echtgenote. Zij is getalenteerd schilderes, aquarellist, beeldhouwster en musicus. In het kasteel beschildert zij de schoorsteenmantel van de slaapkamer met portretten van Homeros, Dante en Shakespeare, de favoriete dichters van haar man. Haar geliefde genre is het kinderportret; haar dochter Julia is vaak haar model. In het château zijn prachtige olieverfschilderijen bewaard gebleven. Het bekendste portret is te zien in de slaapkamer van het château.
Werken als La Charité romaine en Uranie
zijn tegenwoordig te zien in het Musée Lamartine in Mâcon.
In de romaanse kerk van Saint Point zijn ook twee van haar schilderijen te vinden.
Hoog bezoek
Alphonse en Marianne ontvangen graag gasten op hun château. Bekende kunstenaars als Franz List, Fréderique Chopin en Viktor Hugo zijn graag geziene gasten op Saint-Point.
Jour de Marianne
In hun Parijs appartement ontvangt Marianne op woensdag een kring van kunstenaars en schrijvers. Deze dagen zijn favoriet onder de Parijse kunstenaars.
Ontwerpen
In 1843 ontwerpt Marianne een doopvont voor de Parijse kerk Saint-Germain-l'Auxerrois, uitgevoerd door haar leermeester, de beeldhouwer François Jouffroy.
Vier jaar later ontwerpt Marianne een beeldhouwproject ter versiering van de pont Saint-Laurent over de Saône in Mâcon. Dit project is helaas nooit uitgevoerd en wordt nu bewaard in het Musée Lamartine in Mâcon.
Sociaal bewogen vrouw
Marianne is een sociaal bewogen vrouw. Ze zet ze zich in voor het onderwijs voor meisjes en voor de school van in Saint-Point.
Als madame de Lamartine adopteert ze de kinderen van patriotten die tijdens de revolutie van 1848 op de barricades in Parijs zijn gedood.
In 1842 gaat ze werken als gevangenisopzichter in de vrouwengevangenis van Saint-Lazare. Ze is diep geraakt door de omstandigheden van de vrouwen die daar gevangen zitten.
Marianne als symbool van vrijheid
Marianne deelt de politieke en sociale strijd van haar man en staat ook model voor de eerste buste van de Republikeinse Marianne, symbool van Vrijheid en Rede.
Marianne sterft op 24 mei 1863 in Parijs en is begraven in het familiegraf van Saint-Point waar ook haar moeder en kinderen Alphonse en Julia begraven liggen. Haar nalatenschap leeft voort in kunst, architectuur en in de herinnering aan een veelzijdige vrouw die haar tijd vooruit was.
Château de Saint Point bezoeken
Het château Saint-Point is nog steeds te bezoeken. U komt onder andere in de nog originele de woon- en werkkamer waar de Marianne en Alphonse veel van hun werken creëerden. U ziet de slaapkamer, waar de door Marianne beschilderde haard staat, en de studeerkamer van Alphonse.
Deze pagina is dankzij en onder verantwoordelijkheid van Zuidbourgogne.nl.