30 januari 2026

Van de Nièvre naar ruimtestation ISS

Als klein meisje droomde ze van de ruimte en wilde ze nieuwe dingen ontdekken. Nu is ze 43 jaar en komt haar droom uit. Op 11 februari vertrekt Sophie Adenot voor de negen maanden durende missie ɛpsilon aan boord van ruimtestation ISS.

Sophie Adenot groeide op in Imphy, een plaatsje ten zuidoosten van Nevers. Dertig jaar na Claudie Haigneré is zij de tweede vrouw uit Frankrijk die de ruimte in gaat.

Met deze ruimtereis komen voor haar avontuur, wetenschap en ontdekking samen. “Alle onzekerheden en complexiteiten maken deze missie tot een avontuur. Het is fascinerend om in de ruimte experimenten te doen en technologieën te ontwikkelen die binnen tien jaar effectief zullen zijn op aarde,” zo zei ze tijdens een persconferentie in januari. Daarbij noemde ze als voorbeeld de consumptie van water: “Een mens gebruikt per dag gemiddeld 150 liter water, vrijwel zonder te recycleren. Een astronaut 5 liter met 98% recyclage. De technieken uit de ruimte kunnen nieuwe oplossingen bieden voor problemen op aarde.”

Missie ɛpsilon

Met de Griekse letter ɛpsilon verwijst de naam van deze missie naar iets kleins. Bij het ruimteonderzoek zijn duizenden mensen betrokken en ɛpsilon geeft aan dat ieders rol, ook die van een astronaut, klein doch betekenisvol is. 

Het Europese Ruimteagentschap ESA heeft drie doelen met deze missie:

  • De wetenschappelijke kennis, met name op het gebied van fysiologie, verbeteren. Eén van de geplande experimenten betreft echografieën uitvoeren zonder medische expertise of begeleiding. Dat is niet alleen belangrijk voor astronauten, maar ook voor plekken op aarde waar geen medische zorg in de buurt is.
  • Nieuwe technologieën ontwikkelen om toekomstige ruimteverkenningen voor te bereiden. Daarbij gaat het vooral om de reis, met astronauten, naar de maan die begin jaren ’30 is gepland en de reis naar Mars aan het eind van de jaren ’40. Zo wordt een nieuw ruimtepak getest en wordt onderzoek uitgevoerd naar antimicrobiële materialen voor toekomstige ruimtevaartuigen. De uitkomsten van dat onderzoek kunnen onder andere ook van pas komen in ziekenhuizen en het openbaar vervoer.
  • Jongeren betrekken bij het ruimteavontuur om hun interesse te wekken voor een wetenschappelijke of technische carrière. Zowel in de ruimte als op scholen laat men gelijktijdig zaden ontkiemen om vast te stellen wat de invloed van licht en zwaartekracht is op dat proces.

Een culinaire robot gaat mee op reis om, voor langdurige missies, recepten uit te testen. Op het menu staat bij deze missie “Mediterranean duo", een combinatie van auberginekaviaar en hummus, gemaakt van ingrediënten die in de toekomst aan boord kunnen worden geproduceerd.

22.500 aanmeldingen

In 2022 werd Sophie Adenot, samen met nog vier andere kandidaten, geselecteerd uit 22.500 aanmeldingen. Het was voor het eerst in 12 jaar dat ESA nieuwe astronauten wierf. Van haar klasje, de Hoppers genaamd, is Sophie Adenot de eerste die op missie gaat. 

Haar training moest, vanwege de vertrekdatum naar ISS, met enkele maanden worden ingekort naar twee jaar en tien maanden. Tegelijkertijd wordt de duur van missie drie maanden langer dan de gebruikelijke zes maanden. Maar ze is er klaar voor: “In de opleiding zijn prioriteiten gesteld waaronder de veiligheid. Alle trainingen voor kritieke veiligheidsaspecten aan boord en voor noodsituaties zijn helemaal afgerond. Iedereen is het erover eens dat verlenging van de missie naar acht maanden haalbaar is zonder de gezondheid van de bemanning op enig moment in gevaar te brengen.”

Op de onzekerheden die haar onderweg wachtten, is ze zo goed mogelijk voorbereid: “Alle denkbare scenario’s, van de meest waarschijnlijke tot de meest onwaarschijnlijke, zijn doorgenomen en ik heb vertrouwen in de procedures. Verder werken we als team samen om op te lossen wat we tegenkomen.”

Dromen in plaats van doelen

Sophie Adenot heeft een wetenschappelijke achtergrond. Haar cv begint met de studie Engineering in Toulouse (ISAE-SUPAERO) waarbij ze zich specialiseerde in de vluchtdynamiek van vliegtuigen en ruimtevaartuigen. Daarna volgde een master in Human Factors Engineering aan het Massachusetts Institute of Technology in Boston. Ze werkte aan het design van Airbus helikopters en trad toe tot de Franse luchtmacht voor een militaire basistraining en een opleiding tot helikopterpiloot. Vervolgens studeerde ze in de UK af als helikoptertestpiloot. 

In haar vrije tijd doet ze veel aan buitensporten, met name bergsporten. Verder is ze een gecertificeerd yogalerares. “Yoga aardt me stevig. Het is een goede manier om even tot rust te komen en nieuwe energie op te doen voor een volgend avontuur,” zo schrijft ze in haar bio.

Tijdens de persconferentie ging de astronaute in op haar jeugd in de Nièvre: “Ik heb een gelukkige jeugd gehad. Elke dag was er iets nieuws te ontdekken. Thuis mocht ik praten over m’n dromen. Mijn familie moedigde me aan, wees erop dat het moeilijk zou zijn om ze te realiseren, maar zei nooit dat het onmogelijk was.” 

Zelf raadt ze iedereen aan om, bij zo’n grote droom, stapje voor stapje te gaan en een eigen weg te volgen: “Astronaut worden, kan langs allerlei wegen. Het is vooral belangrijk dat mensen doen waar ze gelukkig van worden. Door doelen te stellen, leggen ze zichzelf druk op. Met een droom kan men ook gelukkig zijn als die niet uitkomt.”

Foto: ©ESA NASA - H. Arase Vargas