Morvan-honingen

Elke herfst, als de oogst van dat jaar is verwerkt, komt in het Regionaal Natuurpark (PNR) van de Morvan een speciale commissie bijeen om de honingen van de aangesloten imkers te beoordelen. De commissie bekijkt, ruikt en proeft ze en bespreekt de laboratoriumanalyses.

Afgelopen najaar beoordeelde de commissie 33 verschillende honingen van acht imkers. Aan de orde was of ze alle 33 onder het merk Valeurs Parc Naturel Regional (waarden regionaal natuurpark) op de markt mogen worden gebracht. Daartoe moesten ze afkomstig zijn van planten die in de Morvan groeien.

Op tafel stond dus geen zonnebloem-, lavendel-, tijm-, kersen- of koolzaadhoning. Maar wel acacia-, linde-, paardenbloem-, klaver-, bramen-, kastanje-, en dennenhoning. Deze laatste is heel bijzonder. De bijen maken de dennenhoning (miel de sapin) niet uit bloemennectar maar uit honingdauw: de zoete uitwerpselen van de bladluizen die zich voeden met de boomsappen van dennen.

De meeste imkers verplaatsen hun bijenkasten gedurende het seizoen van de ene plek naar de andere. Met deze transhumance brengen ze de bijtjes naar de bloemetjes toe. Ze weten dus precies met welke nectar de werksters zich voeden en welke honing de kasten op die plek opleveren. Toch is dat niet genoeg om de naam van die bloesem op het etiket te mogen zetten.

Dat mag alleen als ze met een laboratoriumanalyse kunnen aantonen dat de pollen van die bloem dominant zijn in hun honing.

Wanneer een dominante pollensoort ontbreekt, krijgt de honing een algemene benaming. Onder het merk van de Morvan kan dat honing zijn met een mengeling van wilde bloemen (miel de fleurs sauvages); een veldhoning (miel de prairie) met klaver, rolklaver en duizendblad; en een boshoning (miel de forêt).

Dit najaar werden ook koolzaadpollen en maïspollen aangetroffen in sommige monsters. Honingen van geteelde gewassen komen echter niet in aanmerking voor het merk Valeurs PNR.

Analyses

De commissie bestaat uit beroeps- en amateurimkers, medewerkers en gekozen vertegenwoordigers van het park alsmede consumenten die voldoende competent zijn om de producten te beoordelen. Bij het proeven letten ze op de homogeniteit, viscositeit, structuur, granulatie, geur en smaak van de honingen.

Tevens nemen ze de laboratoriumanalyses door. Naast de aanwezige pollen worden ook het vochtgehalte, de elektrische geleiding en de HMF-waarde (hydroxymethylfulfural) vastgesteld. Om fermentatie en bederf te voorkomen, is niet meer dan 18,5% vocht toegestaan. De elektrische geleiding verschilt per type honing en helpt om te bepalen van welke planten hij is gemaakt. De HMF-waarde neemt toe naarmate de honing langer en bij hogere temperaturen is bewaard. Daardoor gaat de kwaliteit achteruit.

In de Morvan worden ook allerlei andere honingen gemaakt die niet het merk van het park dragen. Bijvoorbeeld omdat de bijenkasten elders stonden of omdat de imker geen geld wil uitgeven aan laboratoriumanalyses. Het kunnen eveneens prima honingen zijn, maar daar is niet vanuit het natuurpark op gecontroleerd.

Aangezien honing een natuurproduct is, gelden er weinig regels voor de productie. Bijmengen met iets anders is uiteraard streng verboden. Desondanks verkopen supermarkten vaak goedkope “honing” van buiten de EU die is aangelegd met suikerstroop. Dat is reden om altijd lokaal, bij een vertrouwde imker aan te kopen. Lokale honingen met daarin pollen uit de eigen omgeving, kunnen bovendien helpen tegen hooikoorts: dankzij die pollen zouden mensen meer antilichamen aanmaken waardoor hooikoortsklachten afnemen. Onderzoeken wijzen uit dat dit tot op zekere hoogte echt werkt.

Op grond van EU-regels zijn de imkers verplicht om bepaalde informatie op de etiketten te zetten, waaronder hun naam en adres, het land waar de honing vandaan komt en hoelang die houdbaar is. Een goede honing is overigens, mits bij de juiste temperaturen bewaard, haast oneindig houdbaar.

De volgende imkers uit de Morvan brengen honing op de markt onder het merk Valeurs Parc Naturel Regional:

Les Ruchers du Morvan, D37-Route des Settons, 58120 Château-Chinon Campagne (tel. 0033 386 78 02 43). Tevens ecomuseum.
Maison Vignaud Miel du Morvan, 20 Rue de la Garrenne Marrault, 89200 Magny (tel. 0033 684 47 35 64).
Miel des Monts du Morvan, 1 Chemin des Canards, 58370 Larochemillay (tel. 0033 624 14 24 84).
Jean-Paul et Isabelle Chatillon, 4 Avenue du 2ieme Dragon, 71400 Autun (tel. 0033 385 52 50 93). Verkoop op afspraak en op de weekmarkt van Autun.
Jean-Louis Seguin, Hameau de Saiserey, 21210 Missery (tel. 0033 380 84 30 50).
Le Rucher de l’Ecole, Solo, 58120 Saint-Leger-de-Fougeret (0033 386 85 09 47).
La Ferme du Rebout, Le Rebout, 71990 Saint-Leger-sous-Beuvray (0033 608 65 65 23).
Echappée Naturel, 2250 Chemin du Tronchet, 71190 Mesvres (0033 663 18 67 40).

Het is handig om voorafgaand aan een bezoek te checken of en wanneer de imker beschikbaar is voor klanten.