22 oktober 2026

Dag voor de doden

Halloween, Día de los Muertes (dag van de doden), Allerzielen… Elke cultuur heeft z’n eigen manier om stil te staan bij de overledenen. Allerzielen werd meer dan 1.000 jaar geleden bedacht in het zuiden van Bourgondië.

Al sinds 998 worden in Frankrijk jaarlijks op 2 november, Le jour des morts (Allerzielen), de doden herdacht. Het is gebruikelijk om dan bloemen, vaak chrysanten, op de graven van overleden familieleden te leggen. Anders dan Toussaint (Allerheiligen) op 1 november, is het geen officiële feestdag.

Het is dankzij de monniken van Cluny dat de doden op een vaste dag in het jaar worden geëerd. Deze monniken zorgden goed voor de zieken en de stervenden en hadden bij hun abdij een enorm hospice. Ze wilden dat de overgang van het aardse naar het eeuwige leven optimaal verliep. Hun abt Odilon vond het onlogisch om wel te bidden voor de levenden en niet voor de doden, die veel talrijker waren, en stelde in 998 een jaarlijkse gedenkdag voor hen in.

Aanvankelijk gold Allerzielen alleen voor de kloosters en kerken die onder het gezag van Cluny vielen. Het initiatief van de Cluniacenzer abt werd echter zo’n 50 jaar later door paus Léon IX overgenomen voor de hele katholieke wereld. Met het houden van herdenkingsmissen voor de overledenen verwierven de kerken extra inkomsten.

Inmiddels wordt in Bourgondië hier en daar ook Halloween gevierd. Het is vooral een griezel- en verkleedfeest voor de kinderen dat op kleine schaal is opgepakt. Een enkel wijnhuis houdt dan “Happy HalloWine” open dagen. Grote Dia de los Muertes parties voor volwassenen worden er niet georganiseerd.

Een bureau in Sens had dit jaar op 31 oktober na zonsondergang op het kerkhof een gedramatiseerde rondleiding, met licht van lantaarntjes, gepland om aandacht te besteden aan de geschiedenis van de stad en aan de beroemdheden die er waren begraven. De excursie werd gepromoot als La nuit où le cimetière parle, de nacht waarop het kerkhof spreekt, maar moest worden geannuleerd na protesten van nabestaanden die “de overledenen wilden beschermen tegen voyeurisme”.

Foto: Armennano op Pixabay