13 december 2023

Bourgondisch museum ontdekt gestolen schilderij uit collectie Goudstikker

Op 13 december presenteerde Museum Rolin in Autun (Bourgondië) een bijzonder schilderij uit de 17e eeuw. Het maakte deel uit van de tijdens de Tweede Wereldoorlog geroofde collectie van de invloedrijke Amsterdamse kunsthandelaar en galeriehouder Jacques Goudstikker. Tijdens een bezoek aan België voor een donatie, ontdekte het museum het gestolen werk. 

Van een Belgische familie ontving Museum Rolin onlangs een donatie van 20 kunstwerken. Ze behoorden tot  een prachtige verzameling oude kunst die in de jaren ’50 was aangelegd door een voorouder van de schenker en werden bewaard in een bankkluis in Brussel.  

Eén van de schilderijen droeg op de achterkant een sticker met de tekst “Collectie Goudstikker, Amsterdam, Heerengracht 458, No. 1059”. Die sticker deed het museum vermoeden dat het om geroofde kunst ging. Nader onderzoek bevestigde dat vermoeden.

De voorouder van de schenker had het werk ooit bij een officiële kunsthandelaar gekocht en was volledig te goeder trouw. Zijn nazaten geven het nu weer terug aan de rechthebbenden, de erven Goudstikker. In afwachting van het transport naar New York, ging het naar Autun waar het op 13 december werd gepresenteerd aan de buitenwereld.

Het ongesigneerde schilderij, “De cylcus van Adam en Eva in het aardse paradijs”, dateert uit de 17e eeuw en is van de Vlaamse School. Het is ruim 2 meter lang en 60 centimeter hoog. Het uitzonderlijke formaat roept veel vragen op over de herkomst ervan. Het zou zowel uit een kerk als uit een woning van welgestelden kunnen komen. Op het doek wordt in tien taferelen het verhaal van Adam en Eva uitgebeeld.

“De cyclus van Adam en Eva in het aardse paradijs” maakte deel uit van de collectie van Jacques Goudstikker. Deze kunsthandelaar vluchtte in 1940,  na de Duitse inval, vanuit Amsterdam met zijn gezin naar de VS. Daarbij moest hij meer dan 1.100 werken achterlaten. Ze werden geconfisqueerd door de oorlogsmisdadiger Hermann Göring. Jacques Goudstikker overleed tijdens de reis naar de VS. Zijn gezin kwam veilig aan in New York. De erven Goudstikker doen nog altijd hun beste om de verloren werken terug te vinden.

Een vertegenwoordiger van de familie Goudstikker was op 13 december aanwezig bij de presentatie van het schilderij in Autun. Die werd overigens gehouden in het stadhuis. Museum Rolin, dat de op één na grootste collectie van Bourgondië heeft, is tot 2027 gesloten wegens verbouwing en uitbreiding.